( هرات خیلی بازسازی شده است ، اسماعیل خان برای هرات زحمت کشیده است )

اینک دیری  از فرمانروایی امیر در هرات میگذرد و به همان پیمانه واژه بازسازی ، هویت خویش را از دست میدهد.

بازسازی و یا نوسازی به واژگانی ، حداقل در اذهان مردم ، قدیمی و کهنه تبدیل میشوند ، گاهی کسانیکه مخالف حکمروایی امیر در هرات بودند نیز ، بر آنچه عدم ساخت و ساز شهر عنوان میشود ، مهر تایید میزنند و آنچه را که در گذشته انجام داده شده است را افتخاری برای هری نشینان عنوانش میکنند.

شوخی میکنند ، هرات پاریس نیست !

این اولین گفته نقیب آروین ، روزنامه نگار و مدیر مسول یک روزنامه محلی در هرات بود ، او میگوید ، طی چند سال اخیر ابتدا بازسازی در هرات کاهش یافت و حالا متوقف شده است .

آقای آروین میگوید ، همه فکر میکنند هرات پاریس افغانستان است و به همین خاطر علاقه ای به بازسازی در هرات ندارند ، میخواهم برایشان بگویم که این یک شوخی بیش نیست و نباید بدین دلیل روند نوسازی و بازسازی در هرات متوقف گردد.

 آروین بدین عقیده است که رسانه ها بیش از حد بازسازی در هرات را بزرگ جلوه دادند.

او دلیل به گفته خودش ( توقف بازسازی ) را قطع مصرف پول گمرک ، کاهش سرمایه گذاری و عدم حمایت حکومت از تولید کننده گان داخلی هرات میداند و میگوید توجه بدین مسایل میتواند نقش عمده ای در بازسازی و یا نوسازی هرات داشته باشد.

هرات عواید دارد ، نه برای هرات !

عبدالرزاق احمدی در سالهای به گفته او ( اوج بازسازی هرات ) ، مدیر مسئول تنها روزنامه دولتی این ولایت بود ، حالا استاد دانشگاه است .

میگوید : ذهنیت های غالب بر افکار دولتمردان در کابل باعث شده است تا امکانات بازسازی بطرف هرات کمتر ، سوق داده شود.

هرات بیشترین عواید را برای دولت دارد ولی کمترین آن برای بازسازی هرات صرف میشود

احمدی میگوید بازسازی هرات توسط گروه های مجاهدین  آغاز شده و جریان های متقابل از موضوع می هراسند.

اضافه میکند که : عدم بازسازی ، زمینه روانی عدم مشارکت بخش های خصوصی در بازسازی را نیز فراهم ساخته است و بیکاری ، رکود بازار و غیره از عوامل آن است .

احمدی در اخیر میگوید .

تداوم این وضعیت در هراتی که ظرفیت توسعه فزاینده اقتصادی و غیره را دارد و در حالیکه بسیاری از ولایات کشور چنین بستری را ندارند ، مطرح نمودن توسعه همگون در تمام ولایات نوعی فرافکنی و دور شدن از واقعیت است.

بازسازی قانونمند  

حسام الدین شمس ، مسئول تنها رسانه تصویری دولتی محلی در هرات میگوید در گذشته ، عواید گمرکات هرات به کابل انتقال نمی یافت ولی حالا برعکس این قضیه است و این خود تاثیر مستقیم بر کاهش سطح بازسازی هرات داشته است.

او کارهای انجام شده در هرات را ، قانونمند نمیداند ، میگوید والی از اختیارات فزاینده برخوردار بود و دلیل کندی روند بازسازی و یا نوسازی قانونمند شدن ادارت دولتی است .

با این حال هم ، شمس بدین باور است که طرح رشد متوازن ولایات اشتباه است.

نمیتوان ، هرات را با پنجشیر ، بامیان ، دایکندی و بسیاری از ولایات دیگر مقایسه کرد ، اگر قرار باشد هرات صبر کند تا دیگر ولایات هم به هرات برسند ، سالها باید منتظر ماند.

آقای شمس که خود نیز از اراکین دولتی در هرات محسوب میشود ، کاملا با گفته دیگران مخالف است که گویا روند بازسازی در هرات متوقف شده ، اما می گوید کاهش یافته است.

او از تطبیق پروژه های انکشافی مانند آغاز ایجاد سرک حلقوی هرات الی قندهار ، تسریع روند بازسازی بند سلما ، تمدید لین برق دایمی ترکمنستان به هرات ، گسترش برق به بسیاری از مناطق محروم و ولسوالی های هرات و کارهایی در عرصه معارف را به عنوان نمونه های از بازسازی ، اما در سطوح بزرگتر در هرات عنوان میکند.

ما کور شیم اگه دیده باشیم !

این جمله تکیه کلام مردم هرات است ، وقتی سراغ آنها را میگیریم و نظرشان را در مورد بازسازی در هرات جویا میشویم ،  اکثرا همین جواب را میدهند ، آنها میگویند چند سال است که در هرات ، بازسازی وجود ندارد.

و بلاخره!

وقتی سراغ مسولین دیگر دولتی را هم میگیریم ، به این عقیده اند که بازسازی در هرات ادامه دارد ، طرح ها بزرگتر و همه گیر تر اند.

اما ، بازهم به سابق نمی رسند .